| Problemy na rynku kolejowym |
|
| poniedziałek, 06. wrzesień 2010 , 14:26 |
|
|
Raport UOKiK
Zapewnienie konkurencji na rynku kolejowym, skuteczniejsza ochrona praw pasażerów, precyzyjne określenie tras, na których będą świadczone usługi dotowane, wzmocnienie pozycji regulatora rynku – to główne rekomendacje raportu pt.: „Kierunki rozwoju konkurencji i ochrony konsumentów na rynkach przewozów kolejowych w Polsce” Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów. Podczas piątkowej (03.09.br.) debaty na temat kwestii podjętych w tym opracowaniu większość prelegentów opowiedziała się za postawionymi postulatami, ale już odnośnie ich wdrażania można było odnieść wrażenie, że trwała licytacja kto jest bardziej bezsilny.
W spotkaniu wzięli udział przedstawiciele spółek kolejowych, instytucji zrzeszających przedsiębiorców działających w kolejnictwie oraz dziennikarze zajmujący się tematyką gospodarczą. Debata została podzielona na dwa panele. Pierwszy dotyczył transportu kolejowego towarowego, a drugi transportu pasażerskiego.
Zapewnienie konkurencji – zmiany własnościowe
UOKiK wskazuje w raporcie, że najważniejsza dla rozwoju konkurencji na rynku przewozów kolejowych jest jego struktura. Grupa PKP skupia zarówno zarządcę infrastruktury – PKP PLK, jak i przewoźników – m.in. PKP Cargo, PKP Intercity, co stwarza niebezpieczeństwo dyskryminowania podmiotów znajdujących się poza grupą. Dlatego sugerowane przez Urząd zmiany odnoszą się głównie do zapewnienia możliwości konkurowania pomiędzy wszystkimi przewoźnikami kolejowymi.
Umożliwi to przede wszystkim całkowite własnościowe oddzielenie zarządcy infrastruktury od przewoźników.
Wyodrębniony zarządca powinien przejąć wszystkie elementy infrastruktury zarządzane obecnie przez inne spółki z grupy PKP i pozostać w rękach państwa. Ponadto, opłaty za dostęp do linii kolejowych należą dziś w Polsce do najwyższych w Europie. Rolą regulatora rynku – Urzędu Transportu Kolejowego - powinno być ustalanie stawek za dostęp do infrastruktury na poziomie zapewniającym rozwój konkurencji.
- Odpowiedzią na raport Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów są rozwiązania zawarte w „Programie  działań dla rozwoju transportu kolejowego do roku 2015” przygotowanym przez Ministerstwo Infrastruktury – skomentował Juliusz Engelhardt, podsekretarz stanu w Ministerstwie Infrastruktury (na zdjęciu obok). Dodał, że trwają obecnie prace nad wydzieleniem spółki PKP Polskie Linie Kolejowe ze struktur Grupy PKP. Umożliwia to uchwalona w maju br. przez Sejm RP nowelizacja ustawy o Funduszu Kolejowym oraz ustawy o komercjalizacji, restrukturyzacji i prywatyzacji przedsiębiorstwa państwowego Polskie Koleje Państwowe. Zakłada ona, że Skarb Państwa będzie kupował od PKP SA akcje PKP PLK za pieniądze Funduszu Kolejowego. W ten sposób zarządzająca polską siecią torów spółka zostanie uniezależniona od Grupy PKP, a PKP SA uzyska środki na spłatę zadłużenia.
- Wysokie stawki za dostęp do torów, słaba jakość infrastruktury godząca w zdolność do konkurencji z innymi gałęziami transportu, słaba oferta przewozowa samej kolei, bardzo niski standard pojazdów, dworców i terminali, niewywiązywanie się państwa i samorządu w ramach obowiązków służby publicznej –wszystko to nawet w okresie koniunktury gospodarczej nie pozwoliło zmienić sytuacji ekonomicznej większości spółek kolejowych .Ożywianie gospodarcze tuż przed i w trzy lata po wejściu Polski do UE było na kolejowym rynku płytkie i niewielkie a kryzys w gospodarce europejskiej i spowolnienie w gospodarce polskiej odsłoniło wszystkie słabości polskiej kolei. Nawet impuls jakim być powinny środki europejskie na kolei był znacząco niewielki i odroczony czasie.Wystarczy przeanalizować wykorzystanie środków unijnych na polskie kolejnictwo i porównać choćby z drogami. - podsumował Janusz Piechociński.
- Nie jesteśmy dominantem na rynku. Gdybyśmy nim byli podnieślibyśmy ceny i nie musielibyśmy zwolnić 8 000 osób – wniósł swoją uwagę do raportu Marek Zaleśny, członek zarządu ds. handlowych PKP Cargo
Bariery wejścia na rynek – obowiązek posiadania taboru
UOKiK zwraca również uwagę na bariery wejścia na rynek przewozów kolejowych. Obecnie obowiązujące regulacje prawne wymagają od przedsiębiorców uczestniczących w przetargach na świadczenie usług kolejowych posiadanie taboru jeszcze przed decyzją o wygraniu kontraktu. Dla potencjalnych konkurentów grupy PKP problemem mogą być przede wszystkim wysokie koszty związane z koniecznością zakupu taboru i jednocześnie obowiązek posiadania go, zanim jeszcze zostaną dopuszczeni do infrastruktury.
Zdaniem UOKiK, koncepcją wartą rozważenia w takiej sytuacji jest dofinansowanie taboru kolejowego, np. w ramach pomocy regionalnej lub skorzystanie z rozwiązania zastosowanego w Wielkiej Brytanii, gdzie bezpośrednim właścicielem taboru są specjalne spółki, a przedsiębiorcy uczestniczący w przetargach o świadczenie usług publicznych nie muszą posiadać wagonów ani lokomotyw. Warto wspomnieć, że w podobny sposób działa obecnie województwo kujawsko-pomorskie, gdzie na rynku przewozów pasażerskich działa podmiot prywatny Arriva RP. Spółka ta zdecydowała się świadczyć usługi właśnie dzięki temu, że samorząd województwa postanowił wydzierżawić zwycięzcy przetargu 13 szynobusów. |
